W epoce mezolitu, kiedy nastąpiła konieczność obywania się z mniejsza ilością surowca krzemiennego, co zmusiło do rzadszego używania narzędzi typu ostrza osadzone na częściach rogowych lub drewnianych, zaczęły się pojawiać sieci rybackie, łodzie oraz w niektórych społecznościach łuki, a na terenie europy został udomowiony pies, ludzie mieszkali w ziemiankach, półziemiankach lub skleconych kości mamutów na wpół wkopanych w ziemie domostwach. W ten czas na ziemiach polskich występowało kilka kultur : Komornicka( Komornice około Nowego Dworu Mazowieckiego), Chojnicko- Pieńkowska( Chojnice na Pomorzu do Pieńków koło Otwocka), Janisławicka( okolice Skierniewic). Gdy około siódmego tysiąclecia p.n.e klimat stał się cieplejszy i wilgotniejszy, czyli bardziej przyjazny, kultury poczęły zmieniać tryb życia ze społeczności zbieracko łowieckich w bardziej osiadły. Ówcześni ludzie zaczęli uprawiać rośliny, chować zwierzęta, aż w końcu skupili się na rolnictwie. Ta przemiana następowała w okresie 5000- 2000 lat p.n.e, czyli praktycznie cały neolit. Był to okres bogaty w przemiany kulturowe, natomiast badacze w nazewnictwie kulturowym wykorzystali cechy charakterystyczne dla ceramiki wytwarzanej w danej kulturze. Według chronologii pierwsza na ziemiach polskich pojawiła się kultura ceramiki wstęgowej, mająca charakter stricte rolniczy a zajmująca terytorium południowej małopolski po Pomorze. Ta społeczność dała początek wielu kulturom nazywanym młodszymi naddunajskimi, które to silnie oddziaływały na nasze ziemie. Najwięcej wpływów pochodziło z kultury ceramiki wstęgowej kłutej, Lendzielskiej( Węgry) oraz nadciśniańsko- polgarskiej. Według przypuszczeń ludy te najczęściej uprawiały warzywa, zaś proso, żyto, przenica i jęczmień hodowano rzadziej. Natomiast bydło, owce, świnie i kozy były głównie hodowane dla mięsa. Bliższego przyjrzenia wymaga kultura pucharów lejkowych(4000- 2500 lat p.n.e) uważaną za rodzimą kulturę Niżu Europejskiego. Ta kultura z kolei została podzielona na kilka mniejszych grup terytorialnych. W grupach wschodnich dużą rolę odgrywał chów zwierząt, rybołówstwo i łowiectwo, przy czym na terenie polski południowej zaawansowane było rolnictwo. W tym okresie powszechnie znane stały się kopalnie krzemienia w Kielcach oraz Krzemionkach Opatowskich. W roku około 3500 p.n.e na zachód od Odry nastąpiło zwiększenie hodowli bydła rogatego i trzody, a łowiectwo i zbieractwo spadło na drugie miejsce. Ludzie zaczęli opanowywać tereny zalesione dzięki czemu powstała kultura amfor kulistych. Gdy na Bliskim Wschodzie rozwijała się kultura Sumeru, a Egipt zaczynał już być potęgą, pojawiła się kultura ceramiki sznurkowej( przełom trzeciego i drugiego tysiąclecia p.n.e). Ta ludność pasterska opanowała większość Europy, dzięki używaniu koni. Była to pierwsza fala ludności praindoeuropejskiej, z której wywodza się Germani i Bałtowie. Sznurowy dzięki wtapianiu się w nowe środowisko z dawną ludnością wytworzyli nowe grupy kulturowe, które tworzyły bardziej stałe osady, gdzie podstawowa jednostką społeczna była rodzina patriarchalna( ród). Z sąsiadującymi rodami tworzyli jednostki terytorialne. Wierzenia tej kultury były bliskie znanym nam Słowianom, gdyż związane były z siłami przyrody i odwoływały się do magii. Wierzono w życie pozagrobowe, istniał kult zwierząt i zmarłych.